10 vragen over contactlenzen

08 oktober 2018

Contactlenzen: indoen, uitdoen, schoonmaken. Het zijn belangrijke onderdelen van de dagelijkse routine voor velen, maar een onbekend terrein voor anderen. Hoe zit dat nu precies met contactlenzen en wat is de stand van de techniek?

 

Aan de hand van 10 vragen praat Gerard Bugel, contactlensspecialist van OMC HanzeKliniek, ons bij.
 

1. Hoe lang bestaan contactlenzen?

Gerard: “Contactlenzen bestaan al langer dan je denkt. Ze waren niet altijd zo plezierig om te dragen en de veiligheid liet veel te wensen over. Wist je dat Leonardo Da Vinci al een ontwerp voor contactlenzen heeft gemaakt? Maar die zijn natuurlijk nooit echt ontwikkeld.

De eerste draagbare lenzen komen uit de 19e eeuw.  Dat waren lenzen van glas die je maximaal twee uur kon dragen. De kans op infecties hierbij was wel heel groot hoor, dus het was geen succes.

De doorbraak kwam na de uitvinding van plastic. Dat was natuurlijk veel comfortabeler dan glas. De ontwikkeling ging toen ook heel hard. In 1973 kwamen de eerste, zachte lenzen die je langer achtereen kon dragen en in 1975 verschenen de eerste zuurstofdoorlatende harde lenzen.

De ontwikkeling gaat maar door, steeds weer komen er modellen met nog meer draagcomfort en veiligheid. Als je meer wilt weten over de geschiedenis van de contactlenzen, dan is dit grappige filmpje op Vimeo erg leuk om naar te kijken. In een notendop zie je de ontwikkeling van de contactlenzen."

 

2. Harde lenzen, zachte lenzen, bestaan ze nog altijd?

Gerard:In de volksmond wordt het nog vaak zo genoemd: ‘de harde en de zachte contactlens’, maar in de praktijk heb je dat verschil niet meer. Harde lenzen bestaan allang niet meer en alle lenzen zijn tegenwoordig zuurstofdoorlatend, zoals vroeger alleen de zachte lens. Wat we wel hebben zijn ‘vormvaste’ lenzen. Lenzen met een vast vormpje en die worden nog weleens aangeduid met ‘harde lenzen’, maar dat zijn ze eigenlijk niet.  

Binnen deze groep vormvaste lenzen heb je modellen met een hoge en met een iets minder hoge zuurstofdoorlatendheid. Zodra de zuurstofdoorlatendheid niet meer goed werkt, moeten ze vervangen worden.

Niet-vormvaste lenzen heb je in verschillende materialen en met verschillende eigenschappen. Een daglens hoeft maar één dag mee te gaan. Daardoor zijn ze heel dun en fijn om te dragen. Maandlenzen zijn kwalitatief beter, maar dikker omdat ze een maand mee moeten; daardoor is het draagcomfort iets minder als je het vergelijkt met daglenzen.

Er is veel om uit te kiezen tegenwoordig. Veel meer dan alleen maar ‘hard’ of ‘zacht’ zoals dat vroeger was. Samen met de klant kijken we welke lens het beste aansluit bij zijn wensen en zijn leefstijl. In het geval van een hele bijzondere oogafwijking kunnen er ook lenzen op maat gemaakt worden."

 

3. Je kunt contactlenzen ook online bestellen. Waarom zou je naar de contactlensspecialist gaan? 

Gerard: "Het is van groot belang dat je goed geïnstrueerd wordt als je contactlenzen draagt en dat de gezondheid van de ogen in de gaten gehouden wordt. Daarvoor heb je de contactlensspecialist nodig. Als wij tijdens een halfjaarlijkse controle constateren dat er iets mis dreigt te gaan, dan kunnen we vroegtijdig ingrijpen. We kunnen dan een ander type contactlens of een ander draagschema voorschrijven. Zo ben je problemen voor.

Je ziet dat de meeste problemen zich voordoen bij de groep contactlensdragers die nooit op controle komt en de lenzen online bestelt. Als wij ze uiteindelijk zien omdat er zich problemen voor doen, dan is het meestal al te laat. Je moet zo’n risico niet willen nemen met je ogen."

 

4. Door wie worden contactlenzen voornamelijk gedragen?

Gerard: “Contactlenzen worden gedragen door mensen uit alle leeftijdsgroepen. Ik denk dat de groep 20- en 30-ers het grootst is. Er komen bij ons ook kinderen voor contactlenzen.

De jongste dragers zijn kinderen van rond de 8 à 9 jaar. Een voorwaarde bij kinderen is, dat ze goed in staat zijn om de lenzen zelf in en uit te doen en dat ze er hygiënisch mee omgaan. En, ook heel belangrijk, de kinderen moeten het zelf graag willen. Het moet niet de wens van de ouders zijn. Ik zie dat het dan vaak mis gaat en dat wil je niet."

 

5. Wat is de populairste contactlens?

Gerard: “De meest populaire contactlens is de 'daglens'. Ik denk dat dat komt door het gemak. Elke ochtend doe je een paar schone lenzen in, hygiënischer kun je het niet krijgen. En je hebt geen gedoe met vloeistoffen. Ideaal voor mensen met een druk leven, maar ook voor mensen die de schoonmaakvloeistoffen niet goed verdragen. Het gemak dient de mens kun je zeggen en dat is absoluut de reden voor het succes van daglenzen.

Daglenzen zijn verkrijgbaar in een hele uitgebreide reeks van hoge tot lage sterkten met of zonder cilinder. En, er zijn ook multifocale daglenzen, dus lenzen met een leesgedeelte zoals je dat ook bij brillen ziet."

 

6. Een contactlens beweegt op het traanvocht. Hoe kun je dan een cilinder corrigeren?

Gerard: “Er zijn veel mensen die het niet weten, maar cilinders kun je ook corrigeren met contactlenzen. Het werkt heel ingenieus. Contactlenzen zonder cilinder drijven op het traanvocht en draaien of bewegen als je knippert.

Bij cilindrische contactlenzen mag dat niet omdat er verschillende sterkten en verschillende richtingen in verwerkt zijn. Ze moeten op dezelfde plek op het oog blijven drijven. Om dit voor elkaar te krijgen hebben deze contactlenzen dunne of dikkere vlakken, ballast, waardoor de lens aan een kant iets zwaarder of lichter is. Hierdoor worden ze gestabiliseerd en blijven ze op dezelfde positie drijven. Zo is het mogelijk om de cilinder te corrigeren."

 

7. Wat is een nachtlens?

Gerard: “Een nachtlens is een vormvaste lens die ‘s nachts gedragen wordt. Hij verandert de ‘dikte en de bolling’ van het hoornvlies waardoor je overdag een andere correctie hebt en zonder bril of lenzen scherp kunt zien. Ik vergelijk het wel eens met een laserbehandeling. Wat je daarmee permanent bereikt, doe je met nachtlenzen voor één dag. Het hoornvlies, het buitenste laagje van het oog, wordt in een iets ander vorm geduwd. We halen het weefsel niet weg, zoals bij een laserbehandeling, maar het wordt 's nachts een beetje verschoven.

Sommige klanten merken aan het eind van de dag dat het effect van de nachtlens afloopt. Er zijn ook klanten bij wie het effect twee dagen standhoudt. Als het effect al halverwege de eerste dag afneemt, iets wat ook voorkomt, dan adviseer ik om het niet te doen. Dan is het niet de juiste keuze voor een klant.

Mensen zijn vaak wat huiverig voor het idee van nachtlenzen, maar het is absoluut een veilig methode."

 

8. Is er verschil tussen de schoonmaakvloeistoffen?

Gerard: “Ook bij vloeistoffen heb je een ruim aanbod. Er zijn vloeistoffen die zorgen dat de lens vochtiger blijft, of vloeistoffen die specifiek bij een type contactlens horen om het materiaal maximaal te ondersteunen en ga zo maar door. Voor mensen met een allergie is het fijn dat er zoveel verschillende soorten zijn. Er is altijd wel een soort dat werkt.

Net als contactlenzen kun je ook schoonmaakvloeistoffen bij wijze van spreken op iedere straathoek krijgen. Het is heel belangrijk dat je de kwaliteit in de gaten houdt. Je moet je altijd afvragen of het wel voldoende desinfecteert. Dat is erg belangrijk.

Veel mensen beseffen niet dat ze ernstige bacteriële infecties met blijvende oogschade kunnen oplopen als de lenzen niet doorlopend goed schoongemaakt worden. Schimmels en bacteriën heb je zo te pakken. Zet maar eens een doosje met lenzen weg zonder vloeistof. Na een paar dagen begint het al zwart te worden van alle microben.

Klanten vertellen me weleens dat ze een paar dagen doen met dezelfde druppels vloeistof of dat ze de lenzen schoonmaken met kraanwater of speeksel. Dat is absoluut niet verstandig om te doen. Het kan leiden tot ernstige infecties en uiteindelijk tot blindheid. Het is vaak onwetendheid. Ook hieraan zie je hoe belangrijk het is om met een contactlensspecialist te overleggen en over de producten te praten."

 

9.Wat moet je doen als je wil beginnen met contactlenzen?

Gerard: “Je kunt ons bellen voor een afspraak of je kunt ook via onze website een afspraak maken. En dan gaan we aan de slag!

We beginnen met de oogmeting. Deze meting is iets uitgebreider dan de meting voor een bril. Dit komt omdat we ook de kromming van het hoornvlies meten en we controleren het traanvocht. Als de hoeveelheid traanvocht niet voldoende is dan lukt het dragen van contactlenzen niet. Zelf kan ik ook om die reden geen contactlenzen dragen.

Als we alle gegevens hebben, bespreken we de uitkomst van de meting, maar ook het verwachtingspatroon van de klant. Zo bepalen we samen wat de beste lenzen zijn en welke schoonmaakvloeistof er bij past.

Dan volgt een uitgebreide instructie over het gebruik van de lenzen. De klant krijgt een setje lenzen en vloeistoffen mee voor 1 tot 2 weken.Thuis kan de klant beginnen met een opbouwschema dat begint met aantal uurtjes dragen per dag.

Er wordt begonnen met 2 uur dragen per dag. Dat aantal uren wordt per dag uitgebreid en na ongeveer 5 dagen kan de lens de hele dag gedragen worden. Vormvaste lenzen geven in het begin vaak het gevoel dat er ‘iets in het oog zit’ waardoor je de neiging hebt om te wrijven. Maar, langzaam wen je eraan en dan wordt het gevoel minder.

Na 1 tot 2 weken nodigen we de klant uit om terug te komen. We bespreken dan hoe de proefperiode bevallen is en of alles goed ging. De gezichtsscherpte wordt gemeten. Er wordt gecontroleerd of de lens voldoende beweegt op het hoornvlies. Bij lenzen met een cilinder wordt gekeken of de lens goed op zijn plaats blijft zitten.

Na deze controle koopt een klant vaak een pakket voor een half jaar. Daarna wordt alles opnieuw gecontroleerd en gemeten en dat blijft zo. Elk half jaar wordt alles opnieuw gecontroleerd zodat we mogelijke problemen voor zijn.

Een bril hoort er trouwens ook bij. Overdag lenzen in, ’s avonds de bril op, dat is wat we adviseren. Het is goed voor het zuurstofgehalte van het oog en zo ontwen je de bril niet.”  

 

10. Wat houdt het 'lensplan' van OMC HanzeKliniek in?

Gerard: “Bij het OMC LensPlan krijg je om het halfjaar een oproep voor een controle. We onderzoeken de ogen en kijken of de lenzen nog voldoen. Als dat zo is dan sturen we lenzen en vloeistoffen voor een half jaar naar je huisadres. Je betaalt maandelijks automatisch een vast bedrag. Het voordeel van het lensplan? Onbezorgd contactlenzen dragen! "

Terug naar overzicht